Związek Nauczycielstwa Polskiego to najstarsza organizacja nauczycielska licząca 120 lat.

Założycielem ZNP był krakowski nauczyciel, działacz społeczny Stanisław Nowak.

To on zainicjował i utworzył w Krakowie Związek Nauczycieli Ludowych. Spotkanie założycielskie odbyło się 28 grudnia 1905r. Jego imię nosi wiele szkół i przyjmują je kolejne. Przez ponad 100 lat Związek realizował szlachetne cele i zadania. Zawsze walczył o priorytet oświaty w państwie, dobro ucznia, autonomiczną szkolę, o lepsze warunki pracy i płacy nauczycieli oraz autorytet zawodowy. ZNP stał na straży prawa oświatowego, współtworzył i nowelizował jego przepisy, zapewniał nauczycielom ochronę prawną, wspierał zawodowo środowisko nauczycielskie.

Co ZNP robi dzisiaj? – otacza członków ochroną prawną, walczy o utrzymanie miejsc pracy, pomaga w zdobywaniu awansu zawodowego, prowadzi działalność socjalną, kulturalną, turystyczną i rekreacyjną, organizuje wycieczki, imprezy integracyjne środowiska nauczycielskie i ich rodziny, prowadzi własne ośrodki wypoczynkowe i sanatoryjne, posiada znaczący udział w podejmowaniu strategicznych decyzji w resorcie oświaty, współpracuje z władzami powiatowymi samorządu terytorialnego, posiada osobowość prawną.

ZNP jest w kraju najliczniejszą resortową organizacją związkową. Zrzesza 200 tys. członków. Związkowcy zasiadają w gremiach władz państwowych i samorządowych. Są radnymi wszystkich szczebli samorządu terytorialnego. Pełnią odpowiedzialne funkcje społeczne.

Związek Nauczycielstwa Polskiego jest jedną z najstarszych (po górniczych) organizacją związkową na terenie Wieliczki. Wielicki ZNP jest historycznie związany z Samorządową Szkołą Podstawową nr 2 powstałą w 1872r. Tu bowiem 26 czerwca 1906 r. zawiązało się pierwsze Ognisko Związkowe i rozpoczęło działalność na rzecz wielickich nauczycieli. Po II wojnie światowej nauczyciele z terenu miasta i okolicznych wsi tworzyli jedno duże Ognisko Związkowe, na czele którego przez wiele lat stał Mieczysław Cieślik. Później funkcję te pełnił Stanisław Meisner. ZNP było wówczas organizacją zrzeszającą wszystkich nauczycieli czynnych i emerytowanych oraz pracowników administracji i obsługi szkolnej. Gminne Ogniska ZNP, działające w ówczesnym powiecie krakowskim tworzyły Oddział. Zarząd Oddziału miał siedzibę w Krakowie przy ulicy Karmelickiej 32, gdzie obecnie mieści się Zarząd Okręgu. Po reorganizacji administracyjnej terenowej w 1975r. Oddziały ZNP tworzono w siedzibach gmin.

Opracowała: Halina Bryg, Anna Grabowska